Cyberpesten begint vroeger dan ouders beseffen: nieuw onderzoek van Orange Belgium benadrukt noodzaak van dialoog tussen ouders en kinderen

Ter gelegenheid van de Internationale dag tegen geweld en pesten op school, inclusief cyberpesten op 5 november publiceert Orange Belgium nieuw onderzoek naar cyberpesten onder de Belgische jeugd en herbevestigt het zijn engagement via #ForGoodConnections, schoolseminaries en Smartphone Pass.

Voor veel Belgische gezinnen is cyberpesten geen abstract begrip, maar een dagelijkse realiteit die vaak al op jonge leeftijd begint. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, uitgevoerd door iVOX bij 500 ouders en 250 kinderen in opdracht van Orange Belgium, ter gelegenheid van de Internationale dag tegen geweld en pesten op school, inclusief cyberpesten op 5 november. Zeven op de tien ondervraagde ouders geven aan dat hun kind voor het eerst te maken kreeg met cyberpesten op de leeftijd van 12 jaar of jonger. Net daarom zet Orange Belgium volop in op preventie via zijn #ForGoodConnections-programma.

Ouders en kinderen leven soms in twee verschillende digitale werelden

Ouders hebben niet altijd een correct beeld van de online leefwereld van hun kind. Uit een bevraging in opdracht van Orange door Ifop in acht Europese landen, waaronder België, blijkt dat amper een derde van de Belgische ouders (32%) aangeeft goed geïnformeerd te zijn over cyberpesten, wat onder het Europese gemiddelde van 39% ligt. Hoewel 74% van de Belgische ouders cyberpesten als een risico voor hun kind ziet, zegt slechts 56% er vaak met hen over te praten.

Concreet zegt 43% van de Belgische ouders regelmatig te bespreken wat hun kind leuk vindt op sociale media. 44% gaat in gesprek over wat hun kind online doet. Toch is minder dan de helft (47%) van de ouders op de hoogte van de digitale interacties van hun kind met anderen. De bevraging van iVOX in België voegt hieraan toe dat meer dan de helft van de ouders (56%) vindt dat bepaalde vormen van online pestgedrag, zoals doelbewuste uitsluiting uit groepsgesprekken, genormaliseerd zijn onder kinderen. Dit maakt het nog moeilijker om dit delicate gesprek aan te gaan: een op de vier Belgische ouders heeft moeite om met hun kind over cyberpesten te praten.

Dit is precies de kloof die Orange Belgium met Smartphone Pass wil dichten. Het toegankelijke, interactieve platform helpt jongeren en hun ouders om samen afspraken te maken over verantwoord smartphonegebruik, met aandacht voor cyberpesten, gegevensbescherming, schermtijd en kritisch denken over AI. Zo biedt het gezinnen een gedeeld startpunt voor gesprekken die anders wellicht niet zouden plaatsvinden.

Maar communicatie ontbreekt niet altijd: 56% van de Belgische ouders hoort rechtstreeks van hun kind over cyberpesten. Terwijl 48% van de ouders vermoedt dat hun kind te maken heeft met onuitgesproken moeilijkheden online, blijven kinderen in de eerste plaats rekenen op hun ouders voor hulp en begeleiding (79%), wat het belang onderstreept van hulpmiddelen die dialoog tussen ouders en kinderen vergemakkelijken.

Wanneer het misloopt, blijft de impact niet online

Online leed blijft niet online: 42% van de Belgische kinderen die met cyberpesten te maken kregen, maakte zich nadien zorgen om terug naar school te gaan. 35% werd op school dan ook geconfronteerd met verder pestgedrag en 75% bleef de rest van de dag tot zelfs enkele weken later aan het voorval denken. Kinderen beschrijven ook vormen van pestgedrag die voor ouders steeds moeilijker te herkennen zijn: codetaal, emoji's, stickers, nepprofielen en groepsgesprekken die doelbewust zijn gemaakt om iemand uit te sluiten of ruzie te stoken. Uitsluiting uit groepsgesprekken wordt aangeduid als een van de meest kwetsende (68%) en meest voorkomende (47%) soorten van cyberpesten, terwijl 22% van de kinderen gelooft dat het maken van een nepbeeld of -video van iemand met AI "gewoon een grapje" is.

Wanneer ouders in de Europese bevraging van Ifop wordt gevraagd hoe ze zouden reageren als hun kind te maken krijgt met cyberpesten, beschouwt 65% het inlichten van de school als de meest gepaste reactie. Orange Belgium vindt ook dat scholen een belangrijk deel uitmaken van het gesprek rond cyberpesten en brengt daarom zijn schoolseminaries rechtstreeks naar het klaslokaal: dé plek waar jongeren elkaar elke dag ontmoeten. Deze fysieke sessies behandelen cyberpesten, schermtijd en kritisch denken, precies op de leeftijd en het moment waarop dat er het meest toe doet.

Toch stopt de ondersteuning vaak aan de schoolpoort: 29% van de kinderen kan geen enkele hulporganisatie noemen voor wanneer het misloopt. Dat is een van de redenen waarom Orange Belgium ook de #ForGoodConnections Day organiseert. Deze dag brengt jongeren en ouders fysiek samen rond thema's als cyberpesten, fake nieuws en overmatige schermtijd via sport, spel en educatieve workshops. Zo verandert een complex thema in een gedeelde gezinservaring in plaats van een eenmalige lezing.

Nathalie Rahbani, Chief Brand, Communication & ESG Officer bij Orange Belgium: “Mensen verbinden vormt de kern van wat we doen, maar daar stopt onze verantwoordelijkheid niet. Wij willen dat elke jongere technologie met vertrouwen, respect en verantwoordelijkheidszin leert te gebruiken. Dat is precies waarom we #ForGoodConnections hebben opgericht: niet om kinderen af te schermen van de digitale wereld, maar om hen erin te begeleiden via educatie, sensibilisering en een open dialoog binnen het gezin. Dit nieuwe onderzoek bevestigt wat we al vermoedden: cyberpesten blijft evolueren en ouders zien het niet altijd. Net daarom is het zo cruciaal dat ouders, scholen en kinderen het gesprek blijven voeren.”

De #ForGoodConnections-initiatieven van Orange Belgium in een oogopslag:

Door onderzoek, dialoog en praktische hulpmiddelen te combineren, wil Orange Belgium zijn rol als verantwoordelijke telecomoperator waarmaken: niet alleen mensen verbinden, maar hen ook de kennis en vaardigheden geven om die verbindingen veilig, respectvol en met vertrouwen te beleven.